Dream Phayao-ChiangRai

Dream Phayao-ChiangRaiPost Covid-19

มองเมืองเหนือ ในทุกมุม เศรษฐกิจ การเมือง สังคม วัฒนธรรม ของพี่น้องลุ่มน้ำโขงตอนบน

พญางำเมือง/พระญางำเมือง

-

พญางำเมือง/พระญางำเมือง

อ.นริศ ศรีสว่าง นักวิชาการ มหาวิทยาลัยพะเยา ภาพ/ มอส โฟโต้คลับ

หลักฐานว่าด้วยพระนาม “พระญางำเมือง” (พญางำเมือง)

ศิลาจารึก
จารึกลาวงำเมือง พระญาร่วง พบที่วัดสบร่องขุย ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์เวียงพยาว วัดลี จารึกว่า “ลาวงำเมิง”
จารึกวัดเชียงหมั้น จ.เชียงใหม่ จารึกขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2124 ได้จารึกถึงพระนามพญางำเมืองว่า “พรญางำเมิอง”

เอกสารใบลาน
ชินกาลมาลีปกรณ์ แต่งโดยพระรัตนปัญญา เมื่อปี พ.ศ. 2071 ในหนังสือชินกาลมาลีนี ซึ่งพระยาพจนาพิมล เป็นผู้แปล ระบุว่า “พระเจ้าบุรฉาทนราช” พระครูศรีวรพินิจ (สมคิด คมฺภีรญาโณ ป.ธ.๖) รองเจ้าคณะอำเภอปง ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดศรีโคมคำ พระอารามหลวง ได้แปลพระนามจากภาษาบาลีเป็นภาษาไทยว่า “พระราชางำเมือง” หรือ พญางำเมือง
ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพระงาม จ.เชียงใหม่ จ.ศ. 1216 (ประมาณ พ.ศ. 2397) ในหนังสือตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ เชียงใหม่ 700 ปี โดยรูปตัวอักษรในสำเนาหน้าใบลานท้ายเล่ม เป็น “พรยางำเมิอง” ปริวรรตเป็น “พระญางำเมือง” โดยยึดตามหลักฐานศิลาจารึก และเติมรูปสระอะเพื่อให้ออกเสียงเป็นพระญา

ตำนานเมืองพะเยา
โดย ศ.อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว ในเอกสารตำนานเมืองพะเยา และ คำเล่นค่าวซอ พ.ศ. 2526 ได้ปริวรรตจากต้นฉบับใบลาน หอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร มี 57 หน้าลาน ปรากฏพระนามในหน้าลานที่ 56 และ 57 ซึ่งปริวรรตเป็น “พระยางำเมิง”


โดย เฉลิมวุฒิ ต๊ะคำมี ฉบับตีพิมพ์ ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2557 ได้ปริวรรตจากไมโครฟิล์มของสำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ต้นฉบับใบลานของวัดศรีโคมคำ อ.เมือง จ.พะเยา ฉบับ 62 หน้าลาน และฉบับ 54 หน้าลาน เป็นฉบับสอบทานและเติมส่วนที่ขาดหายไปในฉบับแรก ปรากฏพระนาม ในหน้า 48 เป็นต้นไปปริวรรตเป็น “พญางำเมือง”
หลักฐานชั้นรอง เช่น พงศาวดารโยนก เรียบเรียงโดย พระยาประชากิจกรจักร (แช่ม บุนนาค) พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2449 ระบุว่า “พระยางำเมือง”

(นริศ ศรีสว่าง ผู้ศึกษาค้นคว้าและเรียบเรียง 5 มีนาคม 2564)

เรื่องน่าสนใจ