Dream Phayao-ChiangRai

Dream Phayao-ChiangRaiPost Covid-19

มองเมืองเหนือ ในทุกมุม เศรษฐกิจ การเมือง สังคม วัฒนธรรม ของพี่น้องลุ่มน้ำโขงตอนบน

พุทธ ป่า ชุมชน : การเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง

-

พุทธ ป่า ชุมชน : การเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง

พระครูโสภณปริยัติสุธี, รศ.ดร. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา

ป่าชุมชนเป็นป่าไม้ธรรมชาติ เพื่อให้ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน และได้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างระบบสังคมกับระบบป่าไม้ที่มีต่อกัน เป็นขบวนการทางสังคมด้านหนึ่ง ทำให้เราควรมองความสัมพันธ์นี้เป็นองค์รวม รวมถึงการดำรงอยู่ของป่าชุมชน ย่อมเป็นตัวชี้วัด ว่าระบบทั้งสองนั้น ต่างพึ่งพาอาศัย และช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน และป่าชุมชนยังคงเป็นตัวการทำให้เกิดการพัฒนา และอนุรักษ์ ฟื้นฟูธรรมชาติ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลประโยชน์ของส่วนรวมและตอบสนองต่อ เศรษฐกิจในการยังชีพของคนในชุมชน โดยให้ประชาชนเป็นผู้ได้รับประโยชน์เป็นผู้ควบคุมดำเนินการ โดยมีองค์กรประชาชนเป็นแกนนำ รวมทั้งมีการตั้งกฎเกณฑ์ขึ้น เพื่อใช้ในการบังคับและลงโทษ เมื่อมีการฝ่าฝืน ซึ่งการดำเนินงานของป่าชุมชนก็เป็นแนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจออกจากศูนย์กลาง เพื่อให้ท้องถิ่นมีอำนาจในการจัดการป่าชุมชนของตนเอง ดังนั้นป่าชุมชนจะเกิดผลสำเร็จได้นั้น ต้องมีองค์กรประชาชนที่เข้มแข็งเข้ามาดำเนินการ เพื่อที่จะเกิดการพัฒนาป่าชุมชนอย่างยั่งยืน

ชุมชนท้องถิ่นแทบทุกแห่งจะมีวัฒนธรรมและวิถีปฏิบัติในการจัดการดูแลป่า อาทิ ความเชื่อเรื่องผีที่ดูแลป่ารักษาต้นน้ำ แบบแผนการใช้ทรัพยากรจากป่า กุศโลบายในการรักษาความสมบูรณ์ของป่าผ่านพิธีกรรม  แตกต่างกันไปตามลักษณะภูมินิเวศและวัฒนธรรมแต่ละแห่ง พิธีกรรมที่สะท้อนความเชื่อเหล่านี้เป็นเครื่องมือหนึ่งของชุมชนที่ทำให้พื้นที่ป่าปลอดจากอำนาจของภาครัฐ และมนุษย์ใดๆ เป็นการคุ้มครองป่าด้วยอำนาจของผี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่เหนือธรรมชาติ รวมไปถึงคำสอนทางพระพุทธศาสนาผ่านพิธีกรรม ความเชื่อ และประเพณี

ชุดความรู้ การเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง ตามหลักพระพุทธศาสนา เป็นการสังเคราะห์องค์ความรู้จากแผนงานวิจัยการเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง ตามหลักพระพุทธศาสนา ได้รับการสนับสนุนทุนในการวิจัยจากสถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในปีงบประมาณ 256๑ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นนำเสนอองค์ความรู้การเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชน รูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชน และแนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะในการอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ และการแบ่งปันผลประโยชน์จากป่าชุมชนในลุ่มน้ำอิง ตามหลักพระพุทธศาสนา

เรื่องน่าสนใจ